گروه الکترونیکی پارس

اخبار سایت

دانلود نیم بها حمایت از سایت






امام ابوحنیفه (بنیان‌گذار مذهب حنفی)

امام ابوحنیفه به عنوان شخصیتی که یکی از نخستین مذاهب اهل سنت را پی‌ریزی کرد، جایگاه مهمی در تاریخ مذاهب اسلامی دارد. شناخت نسب، جایگاه رشد و پرورش، طبقه اجتماعی، اساتید، سبک اجتهاد، روش تدریس فقه و تربیت شاگردان، ما را به فهم مذهب حنفی و ویژگی‌های آن نزدیک می‌سازد. در زیر به طور مختصر به موارد بالا می‌پردازیم:

امام ابوحنیفه و طبقه اجتماعی او

بیشتر منابع نام امام ابوحنیفه و اجداد او را چنین ذکر کرده‌اند: نعمان بن ثابت بن زوطی[1]، می‌توان گفت که منابع در نام امام ابوحنیفه اتفاق نظر دارند، به جز روایتی که خطیب[2] بغدادی آن را آورده است[3] اما در مورد جد او بیشتر منابع از آن به نام زوطی یاد می‌کنند، صاحب[4] “الجواهر المضیئة” سلسله نسب امام ابوحنیفه را چنین آورده است: “نعمان بن ثابت بن کاوس بن هرمز بن مرزبان بن بهرام بن مهرکز بن ماحین”.[5]

و برخی دیگر از منابع پدر زوطی را “ماه”[6] ثبت کرده‌اند[7]. بیشتر منابع می‌پذیرند که اصل ابوحنیفه از کابل بوده است و فتح کابل بوسیله مسلمانان احتمالاً در زمان جد او صورت گرفته است، که در نتیجه آن او اسیر و مملوک بنی تیم الله بن ثعلبه می‌شود و سپس آزاد و موالی آنها می‌گردد[8]. اما برخی دیگر اصل او را از نساء، ترمذ، و انبار نیز گفته‌اند[9].

این اختلاف روایات، سراج هندی[10] را واداشت تا به روش زیر میان روایات متعدد هماهنگی ایجاد کند، وی می‌نویسد:” جد امام ابوحنیفه از کابل بوده است و سپس به نساء و ترمذ نقل مکان می‌کند و ثابت در ترمذ به دنیا می آید و در انبار پرورش می‌یابد[11]. اما نوه امام ابوحنیفه، اسماعیل بن حماد اسارت جد امام را رد می‌کند و اعلام داشته است که این امر هرگز بر اجداد ما نیامده است[12]، نوشته‌اند که پدر ثابت در مهرگان نزد امام علی بن ابیطالب (رض) فالوده به رسم هدیه برد و امام علی به او گفت:” مهرگان و جشن ما هر روز است.[13] ” و گفته می‌شود که امام علی در حق او و فرزندانش دعای خیر کرد که امام ابوحنیفه اثر آن دعا قلمداد می‌شود[14].

ادامه مطلب